Το αντικείμενο εργασίας του κοινωνικού λειτουργού στις Σχολικές Μονάδες Ειδικής Αγωγής (ΣΜΕΑ) Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης είναι ευρύτατο και καθορίζεται από το Προεδρικό Διάταγμα 891/1978 ΔΕΚ 213/7-12/78 ΤΑ.
Ειδικότερα
- Είναι ο συνδετικός κρίκος μεταξύ σχολείου, οικογένειας και άλλων κοινωνικών φορέων και υπηρεσιών με επίκεντρο το παιδί, την οικογένειά του και τις ιδιαίτερες ανάγκες που αντιμετωπίζουν.
- Ο κοινωνικός λειτουργός χρησιμοποιεί και τις τρεις μεθόδους Κοινωνικής Εργασίας (με άτομα, ομάδες και κοινότητα) για την επίτευξη του έργου του.
- Συνεργάζεται με τις οικογένειες (γονείς, αδέρφια, ευρύτερη οικογένεια) των μαθητών του σχολείου, επιδιώκοντας τη θετική στάση τους στο πρόβλημα του μαθητή και την ανάπτυξη υγιών ενδοοικογενειακών σχέσεων, τη βελτίωση της ποιότητας της καθημερινής συμβίωσης και την αντιμετώπιση προβλημάτων προσωπικής ή κοινωνικής φύσης.
- Διερευνά όλες τις ανάγκες και δυνατότητες ικανοποίησης των αιτημάτων, που υποβάλλονται για εγγραφή παιδιών στο ειδικό σχολείο, ενημερώνει τους γονείς και τους υποδέχεται στο σχολικό περιβάλλον. Παραπέμπει τους γονείς στις κατά περίπτωση αρμόδιες υπηρεσίες, εφόσον κρίνεται αδύνατη η εγγραφή τους στο ειδικό σχολείο, συνεργαζόμενος με τους γονείς, μέχρι να ολοκληρωθεί η παραπομπή.
- Συντάσσει το κοινωνικό ιστορικό του μαθητή, που πρόκειται να ενταχθεί στη σχολική μονάδα, σε συνεργασία με τους γονείς.
- Εισηγείται τις αναγκαίες παρεμβάσεις υποστήριξης για την καλύτερη προσαρμογή του μαθητή και της οικογένειας του στο σχολικό πλαίσιο.
- Συνεργάζεται σε ατομική ή ομαδική βάση (μικρές ομάδες) με μαθητές, που αντιμετωπίζουν προσωπικά ή άλλου είδους προβλήματα.
- Ενημερώνει τους γονείς για το κοινωνικό – παιδαγωγικό έργο, τους στόχους των ΣΜΕΑ και τους υποστηρίζει στην καλύτερη προσαρμογή στο πρόγραμμα και τη λειτουργία του σχολείου.
- Έχει τη δυνατότητα να κάνει προγραμματισμένες επισκέψεις κατ’ οίκον στις οικογένειες των μαθητών, προκειμένου να διερευνήσει τις συνθήκες διαβίωσης και να συμβάλει στη βελτίωση των ενδοοικογενειακών σχέσεων.
- Συνοδεύει τους γονείς σε διάφορες υπηρεσίες, όταν κρίνεται αναγκαίο.
- Διευκολύνει και βοηθά την οικογένεια στην επικοινωνία με αρμόδιους φορείς (Περιφέρεια και Δήμο, Kέντρα Διάγνωσης, Αξιολόγησης, Συμβουλευτικής και Υποστήριξης (ΚΕΔΑΣΥ), Κέντρα Πιστοποίησης Αναπηρίας (ΚΕΠΑ), Ιατροπαιδαγωγικά Κέντρα, Νοσοκομεία, Κέντρα Ψυχικής Υγιεινής (ΚΨΥ), κ.α.), ώστε να βελτιωθούν οι συνθήκες διαβίωσης της οικογένειας. Επίσης, παραπέμπει την οικογένεια σε άλλους ειδικούς ή υπηρεσίες, όταν κρίνεται αναγκαίο.
- Διοργανώνει συγκεντρώσεις γονέων, σε συνεργασία με το διευθυντή και τα άλλα μέλη του προσωπικού του σχολείου και τους ενημερώνει για κάθε είδους παροχές που δικαιούνται.
- Προετοιμάζει τους γονείς και τους μαθητές για την αποφοίτησή τους από το ειδικό σχολείο και φροντίζει για την προεπαγγελματική και επαγγελματική κατάρτισή τους, καθώς και την αποκατάστασή τους σε συνεργασία με τις αρμόδιες υπηρεσίες.
- Παρακολουθεί την τύχη και την πρόοδο ή την εργασιακή αποκατάσταση των αποφοίτων μαθητών για εύλογο χρονικό διάστημα και τους βοηθά, όσο μπορεί πιο αποτελεσματικά.
- Συνεργάζεται με τους σχολικούς συμβούλους, ΚΕΔΑΣΥ, άλλα σχολεία, ιατροπαιδαγωγικές κοινωνικές υπηρεσίες και με κάθε φορέα που στηρίζει το κοινωνικό του έργο.
- Συντάσσει εκθέσεις που αναφέρονται σε θέματα των αρμοδιοτήτων του, όταν ζητηθεί από τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες, και τις παραδίδει στο διευθυντή για τη διεκπεραίωσή τους.
- Ασκεί τα καθήκοντά του παράλληλα με το διδακτικό έργο των εκπαιδευτικών, σε ιδιαίτερο χώρο ή μέσα στην τάξη (όταν χρειάζεται), σε προγραμματισμένη συνεργασία με τους εκπαιδευτικούς της τάξης.
- Προσφέρει της υπηρεσίες του σεβόμενος τον κώδικα δεοντολογίας της ειδικότητας του και σύμφωνα με τις διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας.
- Συνεργάζεται με του εκπαιδευτικούς, το λοιπό προσωπικό του σχολείου και τους γονείς για την εύρυθμη λειτουργία της σχολικής μονάδας και την προώθηση του εκπαιδευτικού έργου.
- Ενημερώνει συστηματικά τον ατομικό φάκελο κάθε μαθητή και ανταλλάσσει απόψεις με το λοιπό διδακτικό προσωπικό τού σχολείου, τηρώντας πάντοτε τις σχετικές με το επαγγελματικό απόρρητο διατάξεις (αρ. 16 του Ν. 1143/81).
- Συνεργάζεται με ιδρύματα, οργανώσεις και υπηρεσίες της κοινότητας, επιδιώκοντας την καλύτερη αξιοποίηση των υπηρεσιών τους από τους μαθητές και τις οικογένειές τους και ευαισθητοποιεί την κοινότητα για τις ανάγκες των ΣΜΕΑ.
- Συνεργάζεται στενά με όλο του προσωπικό του σχολείου και συμμετέχει στα συμβούλια του προσωπικού.
- Διευκολύνει την πρακτική άσκηση των προπτυχιακών ή μεταπτυχιακών φοιτητών κοινωνικής εργασίας στο χώρο του σχολείου και οργανώνει αυτή, σύμφωνα με το εκπαιδευτικό πρόγραμμα της σχολής τους.
- Η άσκηση των καθηκόντων του δύναται να επεκτείνεται και στους μαθητές των συστεγαζόμενων ή γειτονικών ΣΜΕΑ, όταν δεν υπάρχουν αντίστοιχες ειδικότητες και εφόσον έχουν καλυφθεί οι ανάγκες του σχολείου στο οποίο υπηρετεί.
